Wednesday, October 18, 2017

Туг болсон андууд: Ерэнтэй

Цэнддоо @tsenddoo
Мань хүн гадаад юмнаас гадна “монгол юм” мэднэ гэж жигтэйхэн, энд тэндхийн маарамба, хувилгаадын арга чаргаас эхлээд, ардын эмнэлгийн нууц жор сэлтээс байнга ишлэнэ. Зурамны дунд чөмөгний ясыг битүү шатаагаад, үнс нь ямар эмийн жоронд ордог ч гэнэв, жигтэй сонин юм ярина.
Оршил. Миний их сургууль-2

Анд нөхдийн нөлөөлөл бол амьдралын хамгийн том сургууль. Өдгөө 75 жилийнхээ ойг тэмдэглэж буй МУИС нададшинэ шинэ анд нөхөд бэлэглэсэн юм. Сайн муу янз бүрийн юмны зах зуханд хүргэсэн нөхдүүд байхад, юу ч заагаагүй мөртлөө нөлөөллөөрөө чиг замыг маань гэрэлтүүлсэн хүмүүс бий. Жаргал зовлон хуваалцах сайн нөхөд гэж байхад үзэл санааны гэрэлт бамбар болсон андууд миний замд олонтаа таарч, хөмөрсөн тогоо шиг төөрөгдсөн итгэл үнэмшил рүү маань гэрэл тусгаж явжээ. Тэдэнтэй учирсан ховор завшаанаа эргэн санах бүрий “Эрт урьдын сайн ерөөл” гэхчлэнгийн, яльгүй мухар сүсэг ханхлуулсан соньхон бодол төрдөг билээ. Хэдийгээр мухар харанхуйгаас тэд нар л намайг хөтлөн гаргалцаж ирсэн ч гэсэн тэднийхээ тухайд “яльгүй мухар сүсэг”-тэй яваадаа би өөрөө дуртай байдаг.

Saturday, February 14, 2015

Бүү март...

Нийтлэлч Б.Баабарын Бүү март гар бичмэлийн эхний хуудсыг сөхвөл Энэ номыг нууж бичээд, нууж явуулаад, нууж хувилаад, нууж тарааж байсан тэр цагаас хойш 27 жил өнгөрчээ. Нууж тэвчихээ болиод ил ярилцаж, илээр  тэмцэж, хувь заяагаа өөрсдөө гартаа авснаас хойш 25 он өнгөрч, хүмүүсийн амьдралын бүтэн үе солигджээ...  хэмээн дурссан байх.
Тэртээ наяад оны сүүлчээр Б.Баабарын Бүү март хэмээх гар бичмэл нууцаар тараагдаж, итгэж болох нэгэндээ сэм уншуулж явсан гэдэг. 1988 онд анх бичигдэж, монголын анхны самиздат буюу нууц хэвлэлийн шугамаар тарсан энэ бүтээл  мянга мянган монгол хүний  улс үндсээ гэх ухамсрыг сэрээлцэн, монгол хүн юуг мартах шахсныг эргэн сануулсан юм. 1990 оны ардчилсан хувьсгалын уриа дуудлага, онгодын нэг нь чухам энэ бүтээл байлаа.


Хүмүүн хорвоод заларсан Түүхэн эрхмүүдийн цадиг

Өнөөдөр Соёлын төв өргөөнд номын хурим боллоо. Гэхдээ нэг биш нэлээд хэдэн номыг нэгэн зэрэг уншигчдад танилцуулсан юм. Төрийн шагналт нийтлэлч, зохиолч Баабарын “Бүү март XXI” номын хүндэтгэлийн толилуулбар, “Түүхэн эрмүүдийн цадиг” цуврал номын нээлт  болсон нь энэ.
Энэ үеэр “Бүү март” зохиолыг хамтдаа эргэн дурсч, мартаж болшгүй үндэсний ухамсар, түүхээ залуу хойчдоо үнэн бодитоор өвлүүлэх талаар “Хүмүүн хорвоо” нийгэмлэгийнхэн онцоллоо. “Хүмүүн хорвоо” нийгэмлэгийг Монголын Улсын анхны Ерөнхийлөгч П.Очирбат, нийтлэлч Баабар, Ерөнхий сайд асан С.Баяр, Гадаад хэргийн сайд асан Ц.Гомбосүрэн, УПЕГ-ын дарга асан Л.Мөнхбаатар нарын хүндтэй эрхмүүд үүсгэн байгуулжээ. Энхүү бүтээлч нийгэмлэгийнхэн нь Монгол Улсын төр, нийгмийн түүхийг болон тухайн нийгэмд чухал гол үүрэг гүйцэтгэж байсан эрхмүүдийн цадиг дээр тулгуурлан Монголын нийгмийн хөгжлийг үнэн зөвөөр нь илэрхийлэн, түүнийг олон түмэнд хүргэн хойч үедээ өвлүүлэх зорилгыг агуулжээ. Уг зорилгоо хэрэгжүүлж эхэлсэн эхний алхам бол “Түүхэн эрхмүүдийн цадиг” гэсэн энэхүү цуврал юм байна. Тэд “НЭПКО” хэвлэлийн газартай хамтран энэхүү "Түүхэн эрхмүүдийн цадиг” цувралыг  гаргажээ.

“Бүү март XXI” ёслолын үйл ажиллагаа болж байна

Тэртээ наяад оны сүүлчээр Баабарын “Бүү март” хэмээх гар бичмэл нууцаар тараагдаж, итгэж болох нэгэндээ сэм уншуулж явсан цагаас хойш 27 жил өнгөрсөн байна. 1988 онд анх бичигдэж, монголын анхны “самиздат” буюу нууц хэвлэлийн шугамаар тарсан энэ бүтээл мянга мянган монгол хүний улс үндсээ гэх ухамсрыг сэрээлцэн, монгол хүн юуг мартах шахсныг эргэн сануулсан юм. 1990 оны ардчилсан хувьсгалын уриа дуудлага, онгодын нэг нь чухам энэ бүтээл байлаа.

Бүү мартыг эргэн санана

Тэртээ наяад оны сүүлчээр Баабарын “Бүү март” хэмээх гар бичмэл нууцаар тараагдаж, итгэж болох нэгэндээ сэм уншуулж явсан цагаас хойш 27 жил өнгөрсөн байна. 1988 онд анх бичигдэж, монголын анхны “самиздат” буюу нууц хэвлэлийн шугамаар тарсан энэ бүтээл  мянга мянган монгол хүний  улс үндсээ гэх ухамсрыг сэрээлцэн, монгол хүн юуг мартах шахсныг эргэн сануулсан юм. 1990 оны ардчилсан хувьсгалын уриа дуудлага, онгодын нэг нь чухам энэ бүтээл байлаа.